BigSale - Thôn Lư Cấm (phường Ngọc Hiệp, thành phố Nha Trang) được nhiều người xem là “làng ông Táo”, vì nổi tiếng là nơi sản xuất ra các bếp đất nung "ông Táo" cung cấp cho thị trường Khánh Hòa và nhiều tỉnh lân cận.
Thế nhưng những năm gần đây, năm nào cũng tồn đọng cả trăm cái bếp ông Táo, Lư Cấm một thời với cả làng làm nghề gốm giờ đây đang đứng trên bờ vực mai một.
Ông Lê Văn Sương, một người bám nghề gần 30 năm cho biết, khoảng 40 năm trước cả cái làng này đều làm gốm, làm bếp. "Từ 20 năm nay, sau bao phen sóng gió đến bây giờ chỉ còn 5 hộ duy trì được nghề là hộ ông Đặng Văn Hiệu, Lê Văn Chương, Lê Văn Triết, Hồ Nhỏ và tôi. Các sản phẩm của làng từ nồi, niêu, chén bát bây giờ cũng chỉ còn duy nhất sản xuất bếp ông Táo”, ông Sương ngậm ngùi nói.
Các nghệ nhân cho biết, trừ những lúc lũ lụt, còn mưa nắng gì hằng tháng mỗi hộ cũng sản xuất ra được khoảng 1.000-1.500 cái bếp, giá một cái bán 10.000 đồng. Trừ chi phí, tiền lời mỗi tháng được khoảng 7 triệu đồng cho ba lao động. Tính theo đầu người khoảng 2,5 triệu đồng một tháng nhưng phải làm hết sức tốn công, vất vả, từ lúc nhào đất, lên khuôn, phơi phong, nặn lò, núng lò cũng ngót nghét 20 ngày trời để ra một cái bếp ông Táo.
 |
| Nghệ nhân tạo dáng khuôn cho bếp ông Táo. Ảnh: Tường Vi |
Bàn tay khéo léo, cắt vuốt, xoay nặn, đôi mắt vẫn chăm chút, đam mê khi tạo ra những chiếc bếp, nghệ nhân Lê Văn Chương cho biết ông vẫn mê nghề, gắn bó với nghề lắm nhưng không tránh được thực tế phũ phàng.
Ông tâm sự: “Tui làm nghề này nay đã được 4 đời rồi, có lẽ đến đời tui là hết làm thôi. Mấy đứa con hiện tại đi học hành hết, nghe đến làm bếp là nó sợ luôn". Theo ông Chương, đây là một nghề quá cực, lấm lem bùn đất quanh năm mà hàng hóa làm ra ngày càng ế ẩm. "Thêm đó là đất đai, than củi càng lúc càng cạn kiệt. Bếp ga, bếp điện thì ngày càng phổ biết, cái làng làm bếp ông Táo này e rằng sắp đến ngày tàn rụi rồi...”, ông Chương thở dài.
|
Chiếc bếp đất nung (được người miền Trung gọi là bếp lò, bếp ông Táo) kiểu dáng đơn giản nhưng phải trải qua nhiều công đoạn vất vả để hoàn thành. Đất sét được mua với giá 100.000 đồng một xe công nông. Đất được trộn, nhồi với nước cho nhuyễn, rồi chia ra từng phần nhỏ, mỗi phần đủ tạo ra một chiếc lò. Khung làm lò bằng tôn để tránh đất sét dính vào khuôn, tro được dùng để thao bao quanh. Từ mẫu khuôn đầu tiên ấy, tới công đoạn tạo dáng lò, gắn thêm các quai, làm cửa bếp và lót vỉ.
Bếp làm xong tùy theo trời nắng gắt hay không mà được đem phơi 24-48 giờ, sau đó đặt vào lò nung. Lò nung bếp cũng giống như lò nung gạch, thường được thổi lửa liên tục trong vòng 24 tiếng đồng hồ bằng củi hoặc trấu. Khi đó, bếp đã chín với màu đất đỏ rất đẹp. Công đoạn cuối cùng là đợi bếp nguội, gắn vỉ lót vào để đưa ra thị trường tiêu thụ.
Hiện giá một chiếc bếp lò nung thành phẩm bỏ mối là 10.000 đồng. Người mua về lại làm thêm vỏ bọc bằng tôn để giữ độ bền, tới tay người tiêu dùng từ 18.000-20.000 đồng một cái bếp ông Táo.
Theo VNExpress.net | | | | | Thông báo vi phạmTheo dõi mục nàyIn bản tin nàyGửi Email | | | |