Nếu yêu cầu tham vấn với Mỹ không đạt được như thỏa thuận, Việt Nam sẽ kiện lên WTO nhờ phân xử. "Dự kiến, mọi vấn đề sẽ được giải quyết theo đúng trình tự của WTO từ việc mở phiên sơ thẩm đến phúc thẩm. Trước tiên phía Việt Nam yêu cầu Mỹ tham vấn, khi tham vấn không đạt kết quả mới chuyển lên WTO", ông Mừng nói.

Việt Nam đứng thứ 5 về sản lượng tôm nhập khẩu vào Mỹ. Ảnh: BCT.

Cũng theo ông Mừng, nếu tham vấn thành công, doanh nghiệp Việt Nam sẽ thoát khỏi vụ kiện thuế chống bán phá giá, thị trường xuất khẩu mặt hàng tôm sẽ được cải thiện. Đồng thời tăng cường năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt so với các nước khác.

Trao đổi với VnExpress, luật sư Trần Hữu Huỳnh, Trưởng ban pháp chế phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho rằng, khởi kiện là quyền được quy định trong WTO, bất kỳ một thành viên nào cũng có thể đưa vấn đề tranh chấp ra WTO nhờ giải quyết. Việt Nam khởi kiện Mỹ sẽ dựa trên căn cứ pháp lý và thực tiễn nhất định. "Tôi cho rằng Việt Nam hoàn toàn có cơ sở pháp lý và niềm tin để đưa vụ kiện ra WTO", ông Huỳnh chia sẻ.

Đồng tình với nhận định trên, ông Trương Đình Hoè, Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP) cho biết, năm 2009, Hiệp hội đề xuất lên các cơ quan chức năng đề nghị Mỹ xem xét lại phương pháp Mỹ tính thuế chống bán phá giá đối với tôm đông lạnh của Việt Nam.

Theo VASEP, Mỹ áp dụng phương pháp chống bán phá giá tôm không phù hợp với thông lệ của WTO. "Một số nước như Thái Lan, Ấn Độ đã thành công khi kiện Mỹ ra WTO về việc sử dụng phương pháp không phù hợp này. Vì vậy khả năng Việt Nam thành công rất cao", ông Hòe nhận định.

Tháng 11/2004, Bộ Thương mại Mỹ phán quyết Việt Nam và Trung Quốc bán phá giá tôm đông lạnh và đóng hộp trên thị trường Mỹ. Mức thuế chống bán phá giá đối với các nhà xuất khẩu tôm Việt Nam được quy định từ 4,13% đến 25,76%.

Theo Hiệp hội xuất nhập khẩu và chế biến thủy sản Việt Nam, tổng kim ngạch tôm xuất khẩu năm 2009 là 1,675 tỷ USD. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu tôm sang Nhật đạt trên 490 triệu USD, EU đạt 281.466.000 USD. Năm 2009, kim ngạch xuất khẩu tôm sang Mỹ đạt trên 395 triệu USD, giảm 15,4% so với năm 2008, dẫn tới thị phần xuất khẩu sang thị trường này giảm từ 28,7% năm 2008 xuống còn 23,6%. Hiện Việt Nam đứng thứ 5 về sản lượng tôm nhập khẩu vào Mỹ, sau Thái Lan và một số quốc gia khác.